• Oku
  • Yeni Ekle

Al Bakiyye Alfabesi ve Yazı Sistemi

Diğer vikilerden daha özgür!

Hüsnü Hatt-î Bâkiyye Lisanında birbirlerine benzer yapıda 3 hat bulunur. Bunlar; Bilgisayar hattı, El hattı ve Figûrât hattıdır.
"Al Bakiyye Alfabesi ve Yazı Sistemi"
Al Bakiyye Alfabesi ve Yazı Sistemi

Al Bakiyye Alfabesi ve Yazı Sistemi; Al Bakiyye Alfabesi, soldan sağa yazılır. Büyük-Küçük harf ayrımı bulunmaz ve harfler birbirleriyle birleşmez. Her harf, kendine özgü sesletime sahiptir. Öncesi ve sonrası harf sesletimleriyle dönüşüm ve değişim geçirebilir.

Ses ve ağız yapısı Altay / Türk dillerine yakın yapıdadır.

Toplam 65 damgadan (harf) oluşmaktadır. Figûrât hattı dışında hiçbir damga birbiriyle birleşmez ve soldan sağa doğru yazılır. Figûrât hattında ise süsleme, zarifleştirme sanatı söz konusu olduğundan dolayı yukarıdan aşağı, aşağıdan yukarı ve soldan sağa doğru yazım yapılabilmekte ve harfler birbirleriyle birleşebilmektedir. Üç hat için de sağdan sola doğru yazım bulunmamaktadır. 

El hattı ve Figûrât hattı için alfabedeki harflerin standart el yazısı biçimi kullanılır. Bilgisayar hattı için ise her bilgisayar ve ortamda kolaylıkla yazılabilmesi için uygun karakterlerden oluşan dizi harfler kullanılır.

Alfabe (웃MGᒍ↓  // ∧БC)  

Bâkiyye Lisanında damgaları (harfleri) nitelendiren dizi tablosuna “웃MGᒍ↓” (Tamğaluk) veya “∧БC” (Eabece) denilir. 

Bakiyye Alfabesi:

⥌ Ḷ Б C Ċ Ɔ ഥ ഥ' ᛠ 웃 Э ∧ Ƒ ౨ Г ૭’’ G Ǧ ԋ Ꮦて で I ↾ ..↾  Ĵ ⟓ ⊲ Ø ᒍ ૪ M Ⱈ Ɲ Й O ⧽ Ȫ П Ḻ ર મ ཞ Ӭ ≾ じ ๛ β ≾. Ұ Ꭷ Ꭷ’ Ꭷ’’ ⱱ ୨ Ϣ ৬ ᕴ ᓬ X ⥙ λ @ ↓ የ ჰŧ

Б

C

Ċ

Ɔ

ഥ'

Э

Ƒ

Г

૭’’

G

Aa

Bu

Bi

Ci

Çi

Di

Dıy

Zıy

Te

Tay

E

Ae

Ef

Fa

Ge

Gaf

Ğe

a

b

b

c

ç

d

ž

t

ţ

ě

æ

f

f

g

ɠ

ğ

Ǧ

ԋ

I

.. ↾

Ĵ

Ø

M

Ɲ

Ğa

He

Hay

Ha

Ay

I

İy

Jey

Key

Kal

Kul

El

Lam

Em

Men

En

Ğ

h

h

h

kh

I

ı - i

i

j

k

q

l

l

m

m

n

Й

O

Ȫ

П

Ӭ

β

≾.

Ұ

 

O

Ol

Ö

Pi

Pa

Er

Ray

Riy

â

Es

Say

Sin

SS

Şay

 

ň

o

o

ö

p

p

r

r

ȑ

â

s

š

s

ß

ş

ş

 

Ꭷ’

Ꭷ’’

Ϣ

X

λ

@

ჰŧ

 

U

Ü

Ȗ

Vi

Vav

Wah

Ya

Yut

Zed

Aks

Nang

Nanç

Et

Ok

İst

 

u

ü

ȗ

v

v

w

y

ÿ

z

x

   

@

q

m

st

 

 

No

El – Figûrât Hattı

Bilgisayar Hattı

Okunuşu

Sesletim 

TR Okunuşu

Özellik

  1. 1

A

A - E

A / E

Keskin e, a (kapalı e)

  1. 2

با

Bu

Bu, Ba

B

Kalın ba

  1.  

Б

Б

Be

Be, Bi

B

İnce be, bi

  1.  

C

C

Ci

Ci, Ce, Ca, Cu,

C

C harfi

  1.  

Ċ

Ċ

Çi

Çi, Çe, Ça, Çu

C

Ç Harfi

  1.  

Ɔ

Ɔ

Di

Di, De

D

İnce de, di

  1.  

ط

Dıy

Dı, Da, Du, Do

D

Kalın da, du

Dır, duy vb. 

  1.  

ظ

ഥ’

Zıy

Tze, ze

Z

Peltek ze, Tze 

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/te-ti.png

Te

Te, Tö, Ti, Tü

T

İnce te

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/tay.png

Tay

Tay, ta, tu, to

T

Kalın te

  1.  

Э

Э

E (Açık)

E

ə 

Açık e 

  1.  

EA

EA

Æ

Ea, Ae, karışımı – uzun a

  1.  

Ƒ

Ƒ

Ef

Ef, fe, fi

F

İnce fe

  1.  

ف

Fa

Fa, fu, fo

F

Kalın fa

  1.  

Г

Г

Ge

Ge, gi, gü, gö

G

İnce düz ge

  1.  

ق

૭’’

Gaf

Gaf, guf, gof, ga, gu, go

G

Kalın ge

  1.  

G

G

Ğ Yumuşak

ğe

Ğ

Yumuşak ğe

  1.  

Ğ

Ɠ.

Ğ Gırtlak

ğa

Ğ

Kalın gırtlak ge

  1.  

حا

Hu

H

Nefes hesi, hû

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/he.png

ԋ

He (Hemz)

He, hi, 

H

İnce he

  1.  

ح

Ha

Ha, ho, hu,

H

Kalın ha

  1.  

خ

Ha (kalın)

Ha, ho,

H

Sert kalın boğaz ha

  1.  

I

I

Ay

Ay, ı, 

I

Ay, I 

  1.  

İ

İ, i, ı

İ

Normal i – ı 

  1.  

..↾

..↾

İiy

İiyy

İ

Uzun ince i

  1.  

Ĵ

Ĵ

Jey

Je, jo

J

Normal j

  1.  

Key

Ke, kü, key,

K

İnce ke

  1.  

Kal

Ka, ko, ku

Q

Kalın ka

  1.  

Ø

Ø

Kul

Kul, ku,

Q

Kalın keskin ka

  1.  

ل

El

El, al, le, lu, li,la

L

Normal damak le

  1.  

૪ 

Lam

Lam, la, lo

L

Vurgulu tonlu sert la

  1.  

M

M

Em

Em, me, ma, mu

M

Normal me

  1.  

ما

Men

Men

M

Mn, men

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/en.png

Ɲ

En

En, ne, na, nu

N

Normal ne

  1.  

Й

Й

Ñ

Nazal ne, nu,nû

  1.  

O

O

O

O

O

Normal o

  1.  

Ö

Ö

Ö

Ö

Ö

Normal ö

  1.  

П

П

Pi

Pi, pe

P

İnce pe

  1.  

پا

Pa

Pa, pu,

P

Çiftli kalın pe

  1.  

Er

Er, r, ri, ar,

R

İnce re

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/ray.png

Ray

Ray, ra, ru, ro

R

Kalın ra

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/ri-ri_yutkun.png

Riy

Ri,

R

Yurtkun ince re

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/es.png

Es

Es, as, se, si, sa

S

Normal se

  1.  

پا

Say

Say, se

S

Peltek se

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/sin.png- ๛

Sin

Sin, se,sa

S

Keskin se,sa

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/es2.png

≾.

Eş, şe, şi,

Ş

İnce şe

  1.  

Ұ

Ұ

Şay

Şay, şı, şu

Ş

Kalın şa

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/u1.png- Ꭷ

U

U,

U

Normal u

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/u2.png- Ꭷ’

Ꭷ’

Ü

Ü,

Ü

Noktalı u, ü

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/u-sapka.png- Ꭷ’’

Ꭷ’’

Û

Û

Û

Şapkalı û, uzun u

  1.  

ⱱ 

Ve

Ve, vi

V

İnce ve

  1.  

و

Vav

Va, vu, vo

V

Kalın va

  1.  

ѡ

Ϣ 

Wah

Wa, wo, we

W

Çiftlemli Ve, Wa

  1.  

ي

Ya

Ya, ye, yü

Y

İnce ye

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/yut.png

Yut

Yut, yo, 

Y

Vurgulu kalın ya

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/zed.png

Zed

Ze, zu, zü,

Z

Keskin ze

  1.  

X

X

Aks

Aks, eks,iks, 

X

İks, eks 

  1.  

http://wb.rastgelelik.com/bak/img/nang.png

Nang

Ng, nang, nk,

 

Nazal ng, NG, 

  1.  

@

@

Et

Et, at

@

Et, at

  1.  

Ok

Ok, uk, 

 

Ok,

  1.  

م

Mim mu

Mu, mim, 

M

Mu, soru  eki

  1.  

Ӭ

Ӭ

Ä/Â

Ä/Â, ê, Ê â, 

Ê,Â, Ä

Şapkalı ince a, e

  1.  

Un

Un, on, ün, ön,

 

Ek, dolgu on, on, ün

  1.  

〟-

En

En, in, 

 

Ek, dolgu en, in

  1.  

λ

λ

Nanç

 

  1.  

ჰŧ

ჰŧ

İst

İst

 

IST 

Türkî Lisanlardan Seslere Bâkiyye Lisanında Karşılık

Ä= [Azeri, Tatar, Türkmen ve Gagavuz Türkçelerinde] Kısa, kapalı e sesini verir. E-A karışımı bir ses olara ön görülür. Türkçedeki “İnce, Anne” sözcüklerinin son hecedeki “e” sesi açık edir. Diğer örnekler: Eş, Sen, Sene vb. Azericede bu ses için Э/Ə harfleri kullanılır.

Bakiyye lisanındaki karşılığı: Э (E Açık)

Q = [Tatar, Türk ve Azeri Türkçelerinde] Gırtlaktan veya gırtlağa yakın çıkarılan “K” sesini belirtir. “G” sesi ile Arapça karşılığı “ق” (Gaf) harfidir. Misal; Qalın (Kalın), Qadın (Kadın) Qurt (Kurt) vb. 

Bakiyye lisanındaki karşılığı: ⊲ (Kal)

X = [Tatar ve Azeri Türkçelerinde] Boğazdan gelen gırtlak “H” sesidir. Hırıltılı “he” sesini yansıtır. Xamur (Hamur), Xalı (Halı) vb. 

Bakiyye lisanındaki karşılığı: ح-خ (てで)

W = [Tatar, Türkmen Türkçesi] “U” sesine benzeyen “V” harfidir. Arapça “و” harfi, batı dillerindeki “W” harfidir. Ancak Bakiyye lisanında “و” harfinin karşılığı olarak “و” kullanılıp, “wua” sesine yakın çift Ve sesi gibi çıkan biraz daha farklı ses olarak kullanılmaktadır. W sesi tonlu ve vurguludur. War (var), Wan (van)...

Bakiyye lisanındaki karşılığı: Ϣ (Wah)

Ň = [Tatar, Türkmen Türkçelerinde] Damaktan nazal olarak çıkan N/G arası bir sestir. “Nû, NG, NĞ” vb. sesler karşılanır. Osmanlı Türkçesinde üç noktalı “ڭ - Kef-i Nûn” harfi ile karşılık bulmaktadır. Yaňgın (yangın), Beňgü (Bengü) vb. 

Bakiyye lisanındaki karşılığı: Й (Nû) – Ayrıca “⥙ - λ" (Nang – Nanç) harflerindeki “ne” sesi de nazal N sesidir. 

Diğer Ses ve Harf Karşılıkları: 

 = Ӭ  

Û = Ꭷ’’

Ô = Ö

Î = ..↾

Ê = Э 

Š = ثا

Ž = ظ

Bâkiyye Abecesinin Latin Karakterlerce Karşılıkları

BAKİYYE

LATİN

BAKİYYE

LATİN

BAKİYYE

LATİN

⥌ (a-e)

A - E

Г (ge)

G

Ø (Kul)

Q

Ḷ (bu)

B

૭’’ (Gaf)

Q-G

ᒍ (El)

L

Б (be)

B

G (Ge yum.)

Ğ

૪ (Lam)

Ḽ 

C (ci)

C

Ǧ. (Ge Gırt.)

Ɠ

M (Em)

M

Ċ (çi)

Ç

ԋ (he hemz)

H

Ɲ (En)

N

Ɔ (di)

D

Ꮦ (Hû)

H

Й (Nû) 

Ň

ഥ (Dıy)

Ț - D

て (Ha)

Ḩ - ḥ

O (O)

O

ഥ’ (Zıy)

Ḑ - ż, ḍ

で (Ha)

X - Ḩ - ẖ

⧽ (Ol)

O - ô

ᛠ (te)

T

I (Ay)

I

Ö (Ö)

Ö

웃 (Tay)

T

↾ (I-İ)

İ - I

П (Pi)

P

Э (Açık E)

Ê – Ə - Э

..↾ (iiy)

Î - Ī

Ḻ (Pa)

P

∧ (EA)

Ā – Ă - Æ

Ĵ (Jey)

J

ર (Er)

R

Ƒ (Ef)

F

⟓ (Key)

K

મ (Ray)

R

౨ (Fa)

F

⊲ (Kal)

Q

ཞ (Riy

       

≾ (Es)

S

じ(Say)

Š

Ꭷ’’ (û)

Û

X (Aks)

X

๛ (Sin)

S

ⱱ (Ve)

V

⥙ (Nang)

NG - Ñ

Β (Çift Se)

β

୨ (Vav)

W-V

λ (Nanç)

NÇ - 

≾. (Eş)

Ş

Ϣ (Wah)

W – WV - Ẇ

@ (Et)

@ - T

Ұ (Şay)

৬ (Ya)

Y

↓ (Ok)

K

Ꭷ (U)

U

ᕴ (Yut)

Y - Ƴ

የ (Mim mu)

M

Ꭷ’ (Ü)

Ü

ᓬ (Zed)

Z

Ӭ (Â)

 – Ā – Ă

           

❞ (Un)

UN

〟(En-İn)

EN-İN

ჰŧ (İst)

IST

Ayrıca Bakınız

  1. Al Bakiyye Çevrim İçi Klavye
  2. Al Bakiyye Tam Ekran Çevrim İçi Klavye

 

Madde değeri: 285

Al Bakiyye Alfabesi ve Yazı Sistemi: Katkılar

Bu alan maddeye ait ek katkıları içerir.

Henüz bu maddeye katkı sağlanmamıştır. Maddeye katkı sağlayarak gelişmesine yardımcı olabilirsiniz.
Lütfen bu alana yorum, tartışma konusu ve reklam eklemeyiniz. Görüş ve önerilerinizi "Tartışma" bölümüne ekleyebilirsiniz.

Toplam Katkı Sayısı: 0
avatar

Tartışma

| Anahtar Kelimeler: al bakiyye yazımı, al bakiyye alfabesi, abece Okunma: 28 | Güncellik: 2020-08-06 | Değer: 5.0/2

Madde Başlığı: Al Bakiyye Alfabesi ve Yazı Sistemi
Madde Kimliği: 1593986181
Sayfa Kimlik Kodu: 98
Robotların İndekslemesi: İzin Veriliyor (Varsayılan).
Son değişikliği görüntüleyen kullanıcı sayısı: 28
Rastgelelik Viki Öğe Kimliği: RW984entry
Madde Kategori ve Grupları: Kategori / Alan / Bölüm; Yapay Dil Portalı, Al Bakiyye Portalı, Dil-Alfabe-Dilbilim
Madde Şablonu:
Madde Dili: Türkçe
Sayfa Dili: Türkçe
Madde Oluşum Tarihi: 2020-07-06
Katkı Sayısı: 0
Tabii Sunucu ve Veri: Rastgelelik Arama Motoru > WB Alt Sistemi / R-uNet alt yapısı.
Sürüm: 1.4-98
Kalıcı Madde Adı: Al Bakiyye Alfabesi ve Yazı Sistemi
Kalıcı Madde Sayfa URL: http://wb.rastgelelik.com/albakiyye-yazi-sistemi
Belge URL: Henüz bir belge eklenmemiş.
Diğer Sosyal Ağlarda Paylaşım:
RSS Bağlantısı: http://wb.rastgelelik.com/viki/rss/
Madde Resmi+URL: /_bd/0/98.png (Boyut: 36.1 Kb)

"Al Bakiyye Alfabesi ve Yazı Sistemi" isimli bu maddeye katkı sağlayarak gelişimini sağlayabilirsiniz.